K&W eerste editie

Op woensdag 8 juli vond de proefeditie van “K&W” plaats, een proef voor de serie van het komende seizoen. Iedere keer worden er wisselende gasten voor een kleinschalige en intensieve sessie uitgenodigd om mee te doen, hun ervaringen, onderzoek en praktijk met elkaar te delen en zo de verbindingen op het conservatorium te versterken, het discours over onderzoek in theorie en praktijk een impuls te geven en zo een bijdrage te leveren aan het conservatorium als onderzoeksomgeving.
De gasten in deze editie waren celliste en pedagoog Erzsi Ladage, en clavecimbel-speelster Mary Sayre. Ook lector Bart van Rosmalen was aanwezig en heeft als deelnemer en reflectief beschouwer meegedaan.

 

IMG_9650
De gasten: Bart van Rosmalen, Mary Sayre, Erzsi Ladage
IMG_9648
De bronnen: Erzsi’s cello, Bart’s fotocamera en Mary’s CD met muziek van Monteverdi
Deel 1 – De bronnen
Erzsi bracht als bron haar cello, en daar bijhorend de eerste cellosuite van Johann Sebastian Bach mee. Het studeren van dit werk, het steeds weer opnieuw nieuwe facetten aan het werk ontdekken, en het als het ware nooit helemaal te kunnen spelen, houdt haar bezig en in beweging. De steeds weer terugkerende iteratie. Je oefent uiteindelijk niet voor het eindproduct, maar om op weg te zijn – en te blijven.

(hier een opname van de suite, gespeeld door Yo-Yo Ma: https://www.youtube.com/watch?v=PCicM6i59_I)
Mary had een CD met het madrigaal “Hor che’l ciel e la terra” uit het achtste madrigaal boek van Claudio Monteverdi bij zich. Naast over de muziek vertelt zij ook gedreven over het verhaal achter deze muziek. Op de vraag wat deze inspiratiebron voor haar betekent antwoord Mary:

“Klank! Dat bepaalde klank bestaat! Doordat je hem gehoord hebt, zij het in een echte uitvoering of van binnen. Een klank die je (gelukkig) met woorden niet kunt omschrijven. Weten dat het belangrijk is om dingen op verschillende manieren vorm te geven, en dat het ook kan!”

 

Deel 2 – De praktijk
In het tweede deel van de sessie nam Mary ons eerst mee in de praktijk van haar cursus improvisatie aan het conservatorium, toegankelijk voor studenten van alle afdelingen. Deze improvisaties zijn in principe tonaal, maar kunnen muzikaal alle richtingen opgaan, onafhankelijk van genre en stijl. We improviseren, en Mary reageert met verschillende opdrachten op ons spel. Zo neemt ze ons mee op een opnieuw iteratief proces van actie en reactie, waar steeds opnieuw gereflecteerd wordt op wat er gebeurde. Daarbij was voor Bart vooral het onderzoek dat hij – met zijn nu gekozen “instrument” zang/stem – door de gekozen vorm in staat gesteld werd om zijn mogelijkheden te verkennen; in een onderzoekend proces.

 

IMG_5224

 

Erzsi deelde vervolgens met ons haar praktijk als muziekdocent, en het idee dat daar eigenlijk alles onderzoek is. Ze is voortdurend iteratief bezig, ontwerpt lessen, benaderingen, strategieën, probeert die uit, experimenteert, observeert, past aan, begint opnieuw: “Dat zijn allemaal onderzoeksprocessen. Je doet de hele tijd onderzoek, want als je dat niet doet, vervreem je je van de wereld. Want je moet blijven kijken, wat gebeurt er, wat doet die groep.”
Vanuit dit standpunt, gevoed door de eerdere discussies, ontstaat een levendig gesprek over wat onderzoek nu eigenlijk is. Wanneer is iets onderzoek, wanneer blijft het experiment? Waar zit het verschil met onderzoekende houding? Zonder hier tot een conclusie gekomen te zijn, spelen focus, bewuste keuzes en onderbouwing van deze keuzes een belangrijke rol, samen met de elementen vraag en intentie. Hierbij werd ook nog een model als idee ter tafel gebracht, dat drie op elkaar opbouwende stappen benoemd:

  1. onderzoekende houding
  2. onderzoekende activiteit
  3. onderzoek
Voor de afsluitende discussie werd nog de ruimte genomen voor een korte individuele reflectie waarin iedereen voor zich kon opschrijven wat hij/zij hier uithaalt. Wat is er langs gekomen? Wat weten we wat we voor de sessie nog niet wisten?
Het was een interessante opening, die meteen aan de kernvragen van artistiek onderzoek raakte, met betrekking tot de artistieke praktijk, maar ook vooral voor het onderwijs. We kijken naar uit om aan deze vragen in het komend seizoen verder met elkaar te werken.